در دنیای امروز، فیلم و سریالها فقط ابزار سرگرمی نیستند. آنها بستری ارزشمند برای بازتاب دغدغههای انسانی و شناخت هیجانات به شمار میآیند. بسیاری از افراد هنگام تماشای یک فیلم یا سریال، فرصتی برای مواجهه با زوایای پنهان ذهن و رفتار انسان پیدا میکنند. این تجربه میتواند هم آموزنده و هم آرامشبخش باشد.کارگردانان و بازیگران بزرگ همیشه تلاش کردهاند پیچیدگیهای روان انسان را در قالب هنر هفتم نمایش دهند. پرداختن به مفاهیم روانشناختی نه تنها جذابیت داستان را بیشتر میکند، بلکه باعث تعمیق نقشها و ایجاد ارتباطی عمیقتر با مخاطب میشود. بسیاری از آثار ماندگار سینما، به دلیل همین نگاه روانشناختی جایگاهی ویژه پیدا کردهاند.
به همین دلیل انتشار فهرست بهترین فیلمها و سریالهای روانشناختی در وبسایت «روانشناسان» اقدامی مهم است. این کار به علاقهمندان سینما و دوستداران روانشناسی کمک میکند آثار برتر این حوزه را بهتر بشناسند. چنین معرفیهایی پلی میان هنر و علم روانشناسی ایجاد میکند و مخاطب را در مسیر شناخت ذهن انسان همراهی میکند.
عنوان انگلیسی: Stonehearst Asylum
عنوان فارسی: آسایشگاه استونهرست
سال اکران: ۲۰۱۴
کارگردان: برد اندرسون (Brad Anderson)
تهیهکنندگان: بروس دیوی، ملیسا آکسل، مارک امین
نویسندگان: جو گانگمی (فیلمنامه)
بر اساس داستان «The System of Doctor Tarr and Professor Fether» اثر ادگار آلن پو
بازیگران: جیم استرجس، کیت بکینسیل، بن کینگزلی، مایکل کین و دیوید تیولیس
جنبههای روانشناختی فیلم
«آسایشگاه استون هرست» تلفیقی از ادبیات کلاسیک و روانشناسی بالینی است. داستان فیلم به موضوعاتی مانند قدرت، سوءاستفاده درمانی و مرز میان سلامت روان و اختلال میپردازد. مهمترین جنبههای روانشناختی عبارتاند از:
بررسی نقش قدرت در ساختارهای درمانی و تأثیر آن بر بیماران-
– طرح پرسش مهم «بیمار واقعی چه کسی است؟»
– نقد روشهای درمانی قرن نوزدهم مانند لابوتومی و آبدرمانی شدید
– اشاره به تأثیر تروما بر رفتار و تصمیمگیری شخصیتها
خلاصه فیلم
یک پزشک جوان برای کارآموزی وارد آسایشگاهی دورافتاده میشود. او بهتدریج متوجه میشود فضای آنجا طبیعی نیست. بیماران جای کارکنان را گرفتهاند و کارکنان واقعی در زیرزمین زندانی هستند. این کشف او را درگیر تعلیق، شک و جستوجوی حقیقت میکند. مسیر او برای یافتن واقعیت، رازهای تاریک گذشته آسایشگاه را آشکار میسازد.
نقاط قوت
– فضاسازی دقیق و نزدیک به فضای آثار ادگار آلن پو
– بازیهای درخشان بن کینگزلی و مایکل کین
– تعلیق روانشناختی مداوم
– طراحی صحنه و موسیقی تأثیرگذار
– پرداختن به پرسشهای اخلاقی درباره نحوه درمان بیماران روانی
نقاط ضعف
– برخی شخصیتها عمق روانی کافی ندارند
– روایت گاهی به سمت ملودرام میرود
– پایانبندی کمی قابل پیشبینی است
– در بخشهایی از فیلم، منطق داستانی دچار ضعف میشود
نظرات تخصصی
جاناتان کریک – منتقد سینمای روانشناختی: «فیلم با بازیگران قدرتمند شروع میشود و ایدهای درخشان دارد. با این حال در چند بخش بیشتر به سرگرمی تکیه میکند. موضوع سلامت و جنون در فیلم همچنان قابل تأمل است.»
مری آن جونس – تحلیلگر ژانر تریلر: «فضاسازی فیلم دقیق و تأثیرگذار است. پرسش اصلی فیلم، یعنی اینکه چه کسی حق دارد دیگری را دیوانه بداند، ارزش دیدن اثر را بالا میبرد.»
دیوید هارلو – استاد روانشناسی رسانه: «فیلم یک اثر کلاسیک روانپزشکی نیست، اما نگاه ارزشمندی به اشتباهات درمانی و ساختار قدرت دارد. این فیلم برای علاقهمندان به تاریخ روانپزشکی انتخابی مناسب است.»